Ahakoa he nui ngā tikanga tuku iho me ngā tohu o te ao whakaari, he iti noa ngā whakapono whakapono e mau tonu ana pērā i te tae kakariki. He aha te take e kawea mai ai e te kakariki, he rite ki te taiao me te whakahoutanga, te aituā ki runga i te atamira? Hei mārama ki tēnei, me ruku hohonu tātou ki te hītori, me tūhura i ngā whakapono rongonui, me te wetewete i te awe o tēnei tae ki te ao whakaari.

Kakariki, kāore i te pai ki te whare tapere: he takenga mai kua uru ki te paitini

Hei tīmatanga, ehara i te mea he āhua noa iho te whakarihariha ki te kākāriki i roto i te whare tapere. He pūtake tūturu tōna. I ngā rautau 17 me 18, he maha ngā wā i hangaia ai ngā kākahu atamira ki ngā tae i ahu mai i te parahi arsenate , he tae i hoatu ai he tae emerara ataahua ki te papanga, engari he tino paitini. Ko ngā kaiwhakaari i mau i ēnei kākahu, i raro i ngā rama mura, i runga rānei i ngā atamira kāore i te pai te hau, ka tūpono ki te ānini, ki te wera kiri, ki te paihana rānei.

E kīia ana i whakakahore ētahi kaitoi ki te mau i te kākāriki e tata ana ki ō rātou kiri, i te wehi kei riri te kiri, kei mate kino rānei…

Nā tēnei tūponotanga tūturu i āta whakatupu ake te kore whakapono ki te tae kakariki, i kitea he mea whakamataku, he mea kanga rānei. I roto i te wā, ka memeha haere te take matū, engari i mau tonu te āwangawanga, ka huri hei whakapono pūrākau. Nō reira, ka noho te kakariki hei kupu whakarite mō te waimarie kino.

Ko Molière me te pōuri o te kōrero pakiwaitara

Ko tētahi atu kōrero whakahirahira e whakakaha ana i tēnei whakapono. E pā ana ki a Molière, he tino tangata rongonui i roto i te whare tapere Wīwī, i mate i roto i te kākahu kakariki i muri i te whakaaturanga o The Imaginary Invalid i te tau 1673. Ahakoa e whakaae ana ngā kaituhi hītori i mau ia i tētahi kākahu o tēnei tae i tana putanga whakamutunga ki te atamira, ko te whakaaro i hono tika tōna matenga ki ōna kākahu he pūrākau noa iho . Heoi, he nui tēnei tūponotanga pouri hei pupuri i te tapu, ā, koia te take e kiia ai he kawe mai te kakariki i te pōuri i roto i te whare tapere...

Nō reira, mai i te rautau 17, ka pūmau te wehi o te kākāriki, ka piki haere te whakaaro o te "kakariki whakamate".

Ahakoa i ēnei rā, kei te kore ētahi o ngā kaiwhakaari e noho ki runga i tētahi tūru matomato i roto i ngā rūma whakakakahu, me te mea nei e mataku ana rātou kei whakamatautauria rātou e te aituā. Ehara hoki i te mea onge te tangohia pukutia o tētahi taputapu matomato kāore i te manakohia i mua i te ara o te ārai.

Nā te mea he tino aro nui ngā kaitoi ki ngā tohu, kua mau tonu tēnei kōrero i roto i ngā rautau hei whakatūpato puku. Ko te wehi koretake ki te kākāriki kua tukuna iho i tētahi whakatipuranga ki tētahi whakatipuranga, tae noa ki te wā kua mau ki roto i ngā tikanga me ngā mahi a te tini o ngā kamupene whakaari.

He tae ahurei i roto i te whānuitanga tohu

I roto i ngā ahurea maha, ko te kakariki te tohu o te taiao, te taurite, me te tumanako. Engari i roto i te whare tapere, kua waiho hei tohu whakahē. Kāore i rite ki te whero, e hono ana ki te ngākau nui, ki te mangu rānei, e whakaatu ana i te whakaari, ka raru te kakariki ki te kimi i tōna tūranga i runga i te atamira.

Ko te mea anake e hiahiatia ana ko te ngaro atu o te kaiwhakaari kākāriki ki roto i te atarangi, ā, ka huri ngā atarangi hei kanga.

Ka whakakahangia tēnei tirohanga e ngā whakaaro mahi: i raro i ētahi āhuatanga rama, inā koa ngā rama rama tawhito, ka ahua pōuri, ka koretake rānei ngā kākahu matomato , ka whakararu i te tirohanga a ngā kaiwhakaari. Ahakoa kua whakatauhia te nuinga o tēnei raruraru e ngā hangarau o nāianei, he uaua ki te memeha haere ngā tikanga tawhito.

Te whakapono whakaponokore i ēnei rā: i waenganui i te whakaute me te whakapataritari

I ētahi kura whakaari, he mea noa tonu te karanga i te "kanga o te kākāriki" hei whakamātautau i te aro o ngā ākonga. He huarahi takaro tēnei ki te tuku i ngā kōrero tuku iho o te whare tapere, me te whakaatu anō i te hiranga o te hītori me te tohu i roto i te mahi whakaari.

Hei whakamutunga, he aha i kiia ai te kakariki he pōuri i roto i te whare tapere ? Ko te tikanga, ehara i te mea he pōuri te kawe mai, engari i roto i te whakaaro whānui, he whakaaturanga o te mōrearea, o ngā kare ā-roto kaha, me ngā kōrero pakiwaitara e maumaharatia ana. E whakamahara ana i a tātou ko te atamira he wāhi tuku kōrero, te wāhi e takaro ai tātou me ngā kupu me ngā tohu kāore e kitea.

Ko te whakakahore, ko te tango rānei i te kākāriki, ka waiho hei kōwhiringa i waenga i te tikanga tuku iho whakautetia me te wairua whakakeke.